محصولات

چگونه ضد آفتاب مناسب انتخاب کنیم؟

ضرورت استفاده از ضدآفتاب به 2 دهه اخیر برمی‌گردد که محققان متوجه شدند در بعضی از کشورها مانند استرالیا و امریکا درصد ابتلا به سرطان پوست افزایش پیدا کرده است. همین مسأله باعث شد کارشناسان و محققان به این فکر بیفتند که چرا طی این مدت ضایعات سرطانی پوست بیشتر شده است. در این بررسی‌ها مشخص شد عمده این افراد سن بالایی دارند و در واقع همان‌هایی هستند که با رواج فرهنگ برهنگی در غرب بر اثر بعضی از مسائل مانند سینما و... لباس‌هایشان از حالت پوشیده خارج شده است که اغلب هم جزو نسل دهه 60 و 70 میلادی بودند. آنها در همان زمان‌ها بیشتر در معرض تابش مستقیم نور آفتاب قرار گرفتند و دچار آفتاب‌سوختگی‌های متعدد شدند. این افراد در محیط‌های بسته کار می‌کردند و هر از گاهی به واسطه رفتن به ساحل یا موارد دیگر در معرض تابش آفتاب قرار می‌گرفتند. آفتاب‌سوختگی‌هایی که هر چند وقت یک‌بار در آنها ایجاد و بعد خوب می‌شد، به مرور تأثیرش را گذاشت و چند دهه بعد به شکل سرطان خود را نشان داد.

نتایج باورنکردنی

محققان به این نتیجه رسیدند آنهایی که در کودکی دچار آفتاب‌سوختگی‌های متعدد شده بودند، بیشتر در معرض سرطان قرار داشتند یا متوجه شدند فردی که کارگر بیرونی مثلاً کشاورز بوده و مدام جلوی آفتاب قرار داشته، نسبت به کارمندی که در محیط بسته اداری فعال بوده و هر از گاهی در معرض آفتاب می‌ایستاده، کمتر دچار سرطان پوست ‌شده است. در حقیقت آفتاب‌سوختگی‌های هر از گاهی در ایجاد سرطان نقش مؤثرتری دارند؛ زیرا افرادی که مدام در معرض تابش آفتاب هستند، سیستم دفاعی بدن‌شان نسبت به این تابش‌ها قوی‌تر شده است و به نوعی به تابش آداپته شده‌اند.

اشعه‌های خطرناک

در میان اشعه‌های متعدد خورشید تنها اشعه ماوراءبنفش یا همان UV برای پوست آسیب‌رسان است. UV هم خود به 3 طیف تقسیم می‌شود: 1. یووی‌آ، 2. یووی‌بی و 3. یووی‌سی.
در میان این طیف‌ها، دسته سوم توسط لایه اوزون جذب می‌شود. در میان 2 طیف دیگر هم یووی‌بی عامل سرطان‌زایی بیشتری دارد. باید دانست در یووی‌آ و یووی‌بی تفاوت‌هایی از نظر برنزه شدن پوست وجود دارد. یووی‌آ برنزه شدن عادی را به همراه دارد؛ یعنی شما اگر مدتی جلوی آفتاب باشید، برنزه شدنی را تجربه می‌کنید که خیلی زود هم مرتفع می‌شود. این نوع برنزه شدن حالت محافظتی ندارد و همان برنزه شدنی است که طی سولاریوم رخ می‌دهد و تأثیرات محافظتی در برابر آفتاب ندارد؛ اما در عوض برنزه شدن بر اثر اشعه یووی‌بی ماندگاری زیادی دارد و در افرادی رخ می‌دهد که به علت کارشان بیشتر و به طور مداوم در معرض تابش آفتاب هستند.

ضدآفتاب‌های اولیه

همه این مسائل و تحقیقات به اینجا رسید که محققان تصمیم گرفتند عاملی مصنوعی بسازند تا از پوست در برابر اشعه‌های UV محافظت کند و تأثیرات آن را کاهش دهد. ضدآفتاب‌های اولیه، محصولات ساده‌ای بودند. در ترکیبات اصلی آنها بیشتر از زینک‌اکساید استفاده می‌شد که به نوعی ضدآفتاب فیزیکی بودند و نور را یا جذب یا منعکس می‌کردند.

جاذب‌های شیمیایی

رفته‌رفته و با تحقیقات تکمیلی، عناصر ترکیبی دیگری به ضدآفتاب‌های اولیه اضافه شدند که به آنها جاذب‌های شیمیایی می‌گویند. این جاذب‌ها با جذب اشعه‌های یووی‌آ و یووی‌بی و تغییر در آنها اجازه نمی‌دهند که آنها به لایه‌های زیرین پوست برسند.


مهم: بیشتر حساسیت‌های پوستی که بر اثر استفاده از ضدآفتاب در افراد ایجاد می‌شوند، به علت وجود همین جاذب‌های شیمیایی هستند. برای همین توصیه می‌کنیم افرادی که دچار این نوع حساسیت‌ها می‌شوند، از ضدآفتاب‌های فیزیکال استفاده کنند. این مسأله روی بسته‌بندی ضدآفتاب‌ها عنوان شده است.

بچه‌ها را فراموش نکنید

اگر آفتاب‌سوختگی دوران کودکی به طور مکرر اتفاق بیفتد، در بزرگسالی منجر به عوارض پوستی می‌شود؛ به همین سبب ضرورت استفاده از ضدآفتاب در کودکان هم وجود دارد. به این منظور می‌توانید از سن 1 یا 2 سالگی که کودک بیشتر به محیط‌های بیرونی می‌رود، از ضدآفتاب برای او استفاده کنید.

فرار از آفتاب

در کنار استفاده از ضدآفتاب‌ها بعضی نکات هم عامل کمک‌کننده هستند. ابتدایی‌ترین و مهم‌ترین‌شان هم این است که تا ضرورتی ایجاب نکرده، در معرض تابش آفتاب نباشیم. گاهی عنوان می‌شود که تابش آفتاب برای بدن ضروری و عاملی برای ساخت ویتامین D کافی در بدن است. اگر تنها هفته‌ای 3 بار و هر بار به مدت 5 دقیقه پشت دست ما آفتاب به خود ببیند، این میزان ویتامین D ساخته می‌شود. بنابراین بهتر است در ساعت 10 صبح تا 4 عصر که بیشترین شدت و حدت آفتاب را داریم، در معرض آن قرار نگیریم.

چگونه از ضدآفتاب استفاده کنیم؟

برای استفاده از ضدآفتاب باید حتماً 1 ساعت قبل از بیرون رفتن، آن را روی پوست‌مان بمالیم و طی ساعاتی هم که بیرون هستیم، هر 2 ساعت یک بار آن را تجدید کنیم؛ مگر آن که از ضدآفتاب‌های مقاوم به آب استفاده کنیم که تا 4 ساعت ماندگاری روی پوست دارند و مناسب استفاده در استخر هستند. این مسأله هم با عبارت «واتر‌پروف» روی بسته‌بندی ضدآفتاب قید می‌شود.

ضدآفتاب‌های فاقد چربی

بعضی از انواع ضدآفتاب‌ها با عنوان «اُیل فری» یا فاقد چربی در بازار عرضه می‌شوند که باید گفت مسأله‌ فاقد چربی بودن صحت ندارد. این محصولات تنها چربی محدودشده‌تری دارند و بین 13 تا 14 درصد چربی در ترکیبات‌شان وجود دارد. این ضدآفتاب‌ها مناسب افرادی هستند که  جوش دارند و مرتب دچار انسداد مجاری پوست صورت می‌شوند. این افراد بهتر است ضدآفتاب‌هایی بخرند که در ترکیبات آنها 2 ماده کومدوژنیک حذف شده‌اند. این ضدآفتاب‌ها هم با عنوان فرعی «دارای چربی کنترل‌شده» به فروش می‌رسند؛ زیرا 2 عامل چربی ایجاد‌کننده آکنه و کومدون را که همان جوش‌های زیرپوستی است، ندارند.

اس‌پی‌اف را بشناسیم

یکی از مواردی که هنگام تبلیغ ضدآفتاب‌ها عنوان می‌شود، میزان اس‌پی‌اف آنهاست. گاهی بعضی از افراد فکر می‌کنند اس‌پی‌اف 15 تا 30 درصدی از ماده‌ای است که در ترکیبات ضدآفتاب استفاده شده؛ در حالی که این‌طور نیست. این اعداد نوعی نسبت هستند. در حقیقت هنگام تست محصول بررسی می‌کنند که مثلاً اگر پوست دست من در مقابل طول موج مشخصی از اشعه UV آفتاب قرار بگیرد، پس از چه مدتی می‌سوزد و اگر با همان شرایط، روی پوست دستم ضدآفتاب مالیده شود، چه مدتی طول می‌کشد تا دچار آفتاب‌سوختگی شود. برای مثال، هنگام استفاده از ضدآفتابی با اس‌پی‌اف 15، پوست ما نسبت به زمانی که از ضدآفتاب استفاده نکرده‌ایم، 15 برابر بیشتر طول می‌کشد تا دچار آفتاب‌سوختگی شود.

میزان محافظت

اس‌پی‌اف زیر 5 را ضعیف، 5 تا 15 را متوسط و 15 به بالا را قوی می‌شناسیم. این را هم باید بدانیم که بین ضدآفتابی با اس‌پی‌اف 15 و ضدآفتابی با اس‌پی‌اف 100 از نظر محافظت در برابر اشعه مضر UV، اختلاف زیادی وجود ندارد و تنها 3 درصد است. بنابراین برخلاف باور عمومی و تبلیغات تجاری، این 2 نوع اس‌پی‌اف تفاوت خاصی با هم ندارند. بنابراین اگر اس‌پی‌اف ضدآفتاب انتخابی ما بالای 15 باشد، کافی است و نباید نگران باشیم.


مهم: اس‌پی‌اف‌های زیر 15 معمولاً به عنوان ترکیبی مکمل در بعضی محصولات آرایشی مانند کرم‌پودر استفاده می‌شوند تا کمی هم ویژگی ضدآفتاب داشته باشند.

آنتی‌اکسیدان بخورید

وقتی آفتاب به سطح پوست ما می‌تابد، باعث ایجاد یک‌سری فرآیند اکسید شدن می‌شود که همین اکسیدها عامل تخریب پوست و حتی سرطان می‌شوند. بنابراین خوب است ضمن اقدامات محافظتی مانند استفاده از ضدآفتاب، قرار نگرفتن در برابر تابش مستقیم نور خورشید، استفاده از لباس‌های پوشیده و... با مصرف بعضی از موادغذایی مفید اثر این اکسیدها را کاهش دهیم. در واقع به این نوع مواد «آنتی‌اکسیدان» می‌گویند. بهترین مواد غذایی آنتی‌اکسیدانی، سبزیجات و میوه‌های تازه هستند که در کنار آنها چای سبز هم مفید است. این مواد تأثیرات مخرب اشعه آفتاب را بر پوست ما کاهش می‌دهند و حتی عاملی برای کاهش چین و چروک‌ها هستند.

سم شیرین نخورید!

مصرف بعضی از مواد غذایی می‌تواند تأثیرات مخرب اشعه آفتاب را بر پوست تشدید کند. از جمله آنها قند است که متأسفانه سرانه مصرفش در کشور ما بسیار بالا و 10 برابر سرانه جهانی است. قند به نوعی «سم شیرین» و پر از مواد اکسیدکننده‌ای است که پوست را تخریب می‌کنند.


مهم: یکی از موارد تشدیدکننده تأثیر آفتاب بر پوست، سیگار کشیدن است که عوارض آن را 4 برابر می‌کند.

یک بندانگشت

برای سطح پوست صورت ما میزان یک بندانگشت ضدآفتاب در هر بار مصرف کافی است. به این مقدار استفاده 1 «اف‌تی‌یو» می‌گویند که در هنگام بیرون بودن باید هر 2 ساعت یک‌بار تجدید شود. ضمن آن که باید از ضدآفتاب در خانه هم استفاده کنیم؛ زیرا نورهای فلورسنت هم حاوی اشعه UV هستند. در ضمن ضدآفتاب نباید بیش از 4 ساعت روی صورت ما بماند و بهتر است روزی 2 بار صورت خود را بشوییم که البته این مسأله هنگام استفاده از هر نوع ماده آرایشی لازم است.